Norsk Folkemuseum

We zijn als kind bijna allemaal wel eens op schooluitstap geweest naar Bokrijk. Oude huisjes van vroeger volgens de provincies in België. Verschillende bouwstijlen en bouwjaar. Een heel leuk park om in rond te wandelen en even terug te gaan in de tijd, toen alles nog trager ging.

In Oslo hebben ze ook een Bokrijk. Maar met een andere naam dan; het Norsk Folkemuseum. Of het Noors volksmuseum.

De dag van ons bezoek hadden we veel geluk en was het super goed weer! Het was echt zalig om er rond te wandelen en tot rust te komen. En ook heel leuk om hier en daar eens te kunnen binnen piepen in een huisje om te kijken hoe de mensen vroeger hun huishouden deden.


Geef mij toch maar een hoger aanrecht (of waren de mensen toen kleiner?).

In totaal zijn er bijna 160 huizen. Het park is in twee delen op te splitsen: Old Town en Countryside.

Old town
De Oude Stad heeft gebouwen in de stijl van Oslo en andere Noorse steden. Wel opletten dat je je enkels niet omslaat op de kasseien straatjes. Alle huisjes zijn goed onderhouden en hebben een eigen tuin. Er is een huis te bekijken van een rijke handelsman uit 1700. Een ander geeft op elke verdieping een andere tijd van 1900 weer. Ook leuk is de oude bank, een kruidenierswinkeltje, de gaspomp en een tabak- en fruitwinkeltje. In veel van de oude herenhuizen zijn er permanente tentoonstellingen, zoals eentje van oud speelgoed en een ander gaat over de Sami - een oud volk dat nog steeds vasthoud aan oude tradities en hun eigen taal. Ze leven in het Noorden van Scandinavië (Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland). Meer daarover een andere keer.

Countryside
Het plattelandsgedeelte is het grootste deel van het park. Het toont oude huizen van verschillende regio's en tijdsperiodes. Ze zijn neergezet in clusters zodat het echt dorpen lijken. Er zijn ook velden en tuintjes die bewerkt worden. Op de dag dat wij er waren was het 'Aardappel-oogstdag" en kon je je eigen aardappelen rooien en meenemen. Ook worden er dieren gehouden. En als je wou kon je met de paardenkar een ritje maken.

Het hoogtepunt - letterlijk, want het lag op het hoogste punt - is de Stave kerk van omstreeks 1200. Het lijkt wel uit een sprookje te komen met zijn torentjes en verschillende dakjes.

            

 

Vintage posters

Vintage is weer helemaal in. Vooral ook als muurdecoratie. Deze vintage posters zijn echt super leuk. Met soms wel zeer optimistische slogans. Die de dag van vandaag zelfs een beetje lachwekkend overkomen. Aaah, waar is de tijd van toen naartoe? Konden we maar weer terug naar een tijd die wat braver en eenvoudiger was.

 

 

 

City trivets

In de super leuke winkel Market29 heb ik de "City trivets" ontdekt. Zwarte metalen frames met de namen van bekende steden. Heel mooi als wanddecoratie. De eerste keer heb ik 'Goteborg" gekocht. Maar toen dacht ik aan de andere 3 hoofdsteden van de Scandinavische landen: Oslo/Kopenhagen/Stockholm, die we ook willen bezoeken (ondertussen zijn we al in Oslo geweest).

Mijn zusje Shani en schoonbroer Pieter waren hier toen met verlof en ze zijn stiekem Oslo en Kopenhagen gaan kopen als cadeau voor mij! How sweet! Spijtig genoeg was Stockholm toen uitverkocht. Maar afgelopen weekend was de voorraad aangevuld en heb ik mijn collectie kunnen vervolledigen.
Heel leuk om per 4 op te hangen in een vierkant! En het is kunst met een persoonlijke herinnering.

Er zijn trouwens nog veeeeel meer steden beschikbaar.
Te bekijken op:

website City Trivets shop

Sjöbaren

Afgelopen zondagmiddag zijn we  na de vergadering naar Haga gewandeld en zijn er op aanraden van een vriend in het visrestaurant Sjöbaren gestopt voor een lunch. En dat is geweldig goed meegevallen! Heel gezellig op de bovenverdieping.

We hebben beiden de klassieker 'visgratin' genomen en dat was om de vingertjes van af te likken.

Je moet de Zweden zeker niet leren om puree te maken - daar zijn ze geweldig goed in. En de tongrolletjes en verse garnalen waren ook super. En veel saus - zo hebben we het graag. De verse dille bovenop zorgde voor de perfecte afwerking.

Sjöbaren bestaat al meer dan 25 jaar en heeft 2 filialen in de stad. Dus ze moeten hun reputatie in stand houden.

Ik ben in ieder geval voorstander om wat meer restaurantjes te leren kennen, want dat is er tot nu toe nog niet veel van gekomen.

Leeftijd Scandinavische landen

Gina

Nog eens een update over het paardrijden. Of ik zou beter schrijven "pony-rijden". Sinds 2 weken rij ik op Gina, een 16 jarige pony van 150 cm.

En oh, ik zal het geweten hebben. Ze wandelt niet graag, draaft niet graag. Het liefst zou ze 45 minuten in het midden van de piste staan slapen. Maar dat gaat niet natuurlijk.

Ik hou er niet van om agressief te zijn tegen een paard of ruwe, harde instructies te geven. Het leukste is rijden op een intelligent paard dat snel reageert op subtiele aanwijzingen. Maar bij haar moet ik een zweepje gebruiken om regelmatig tikjes te geven. En constant moet ik geluiden maken om haar aan te porren. 45 minuten lijk ik wel een smakkende bejaarde zonder vals gebit. En als ze dan eens in de juiste cadans zit moet ik haar aanmoedigen. Dus dat klinkt een beetje zo: "Smak! Smak! Klak, klak! Komaan Gina! Allez meid! Een beetje rapper! Klak, klak, klak... ja! jaaaaah, goed zo, allez, voortdoen nu! Toe Gina! Neen, neen, neen! Niet vertragen nu!" En terwijl maar porren met mijn hielen en met mijn zweepje op haar flank tikken en mij proberen aan haar constant veranderende ritme aan te passen. Ze heeft ook de neiging aan haar teugels te trekken, dus ik mag mij niet over haar nek laten trekken.

Dus, het is werken met haar. Het is zelfs zo hard weken dat ik geen tijd heb om het zweet van mijn bovenlip af te kuisen tijdens het rijden. Na de les voelt het alsof ik een halve marathon heb gelopen.

En toch, raar maar waar. Voor en na de les is ze het gewilligste dier ter wereld. Ze heeft het ook door wanneer ik haar hoeven wil kuisen en dan werkt ze geweldig mee en heft ze zelfs haar been voor me op. Ik snap er niets van. Ik probeer het positief te zien. Als ik haar kan doen luisteren dan lukt het waarschijnlijk ook op alle andere pony's en paarden van de manege. Ik zal het maar als een compliment bezien dat ze aan mij is toegewezen? De lerares zegt me dat ik nog veel kordater moet zijn, de teugels mogen zeker niet losser en nog veel meer signalen geven met de hielen en met geluidjes. Ze moet nog 10 keer sneller gaan de volgende keer. Oh boy. Ik ga eruit zien als een hyperkinetische gek die al zittende op een paard een epileptische aanval krijgt.

Viking vibes

Opeens lijkt ik overal Viking vibes op te vangen. Deze week ben ik gaan hiken op een paar kilometers van onze deur. Het was een nieuw traject dat over de rotsen en door struikgewas en heide liep, dus veel joggen is er niet aan te pas gekomen - zou ook niet verstandig zijn.

Tijdens mijn wandeling ben ik 5 oude begraafplaatsen van Vikings tegengekomen. Ze zijn gelegen in een natuurreservaat en de site zou vroeger bevolkt zijn geweest door hele gemeenschappen die de velden bewerkten en ook van visvangst leefden.

De stoffelijke gecremeerde overschotten werden in een urn gedaan en samen met een aantal kostbaarheden begraven onder een berg stenen. Natuurlijk zijn de urnes en de muntstukken en andere voorwerp al lang vanonder de stenen uitgehaald.

Elk van de graven kijkt uit over zee. En in de tijd dat er nog geen bomen groeiden langs de kust en alleen lage heide kon je vanaf 1 graf ook de andere 4 zien liggen.

Deze foto heb ik genomen naast 1 van de graven.

En of dat nog niet genoeg is... Gisteren middag heb ik mijn soep en boterhammen voor de tv opgegeten en er begon net een Noorse film van 2013. De openingsscène trok meteen mijn aandacht want die was opgenomen in het Vikingschipmuseum! How cool is that! We zijn er net geweest. Erna volgden nog andere scenes en veel van de voorwerpen uit het museum kwamen in beeld - en die hebben we pas zelf met eigen ogen gezien. Best wel een spannende film ook. Over verborgen schatten, geheime geschriften, rune-codes die ontcijferd moeten worden. Goede geacteerd en Indiana Jones toestanden, dus ben ik maar tot het einde blijven kijken.

Noors gesproken en Zweedse ondertiteling - dus meteen een goede taalles.

Het Vikingschipmuseum

Nog een aanrader in Oslo; het Vikingschipmuseum.

Op het eerste gezicht stelt het gebouw niet veel voor. Je mag zeker geen mastodont van een museum verwachten. Het is een bescheiden gebouw dat de vorm van een kruis heeft. Achteraf ben ik via opzoekingen op internet te weten gekomen hoe dat komt. Niet wegens een of andere religieuze reden maar omdat de eerste vleugel (de Oseberg-vleugel) af was in 1926. Twee andere (Gokstad- en Tune-vleugel) werden voltooid in 1932. De bouw van de vierde vleugel lag stil wegens de Tweede Wereldoorlog en was pas in 1957 af.

Het museum past perfect bij de voorwerpen die er tentoon worden gesteld. De lichtinval was prachtig en gaf aan alles een serene glans.

Veel is er niet geweten over de Vikings. En er is ook niet zo veel van hen teruggevonden. Het Vikingschipmuseum herbergt 3 oude Vikingschepen. Elk schip heeft zijn eigen vleugel; het Gokstadschip, het Osebergschip en het Tuneschip - telkens genoemd naar de plaatsen waar ze gevonden zijn. Ze zijn goed bewaard gebleven omdat ze volledig onder de grond waren begraven als laatste rustplaats voor voorname overledenen. Veel kostbaarheden werden bij in de boten begraven; goud, zilver, alledaagse gebruiksvoorwerpen, bedden, textiel, karren en zelfs dieren.

Het voornaamste doel van de schepen was snelheid. Ze waren ontworpen om snel grote afstanden af te leggen. De bodem van de boot is als 1 grote giek die door het water snijd. De boot zakte zo diep in het water dat er maar 2 planken boven de waterlijn uitstaken. De Vikingen hebben immense afstanden afgelegd. Ze zijn tot in IJsland, Groenland en Canada gevaren. Eigenlijk waren zij de eersten om Amerika te ontdekken (sorry, Christoffel Columbus). En in Europa zijn ze via binnenwateren tot de Middellandse-, Kaspische- en Zwarte zee doorgedrongen. Ook in het Noorden van Afrika zijn hun sporen teruggevonden.

Het grootste probleem waar het museum mee te kampen heeft is de desintegratie van de materialen. Aan de buitenkant is niets te zien, maar via scanning is waargenomen dat er van binnenuit een snelle vertering gebeurd.

Ten tijde van de ontdekkingen - 1904 voor het Osebergschip - had men niet de technieken die men nu heeft. Om snel het hout te beschermen dat werd opgegraven en opeens aan de weerelementen werd blootgesteld, gaf men een dikke beschermlaag, die spijtig genoeg wel alle originele verf verkleurde naar donker bruin.

Het hout van 1 kar was volgens de verslagen van de archeologen rood met wit en grijs geverfd. Hoe ironisch dat men ten tijde van de opgravingen zelfs nog geen kleurenfoto's kon nemen. Er bestaan wel kleurentekeningen van.

De details op het houtwerk van de verschillende tentoongestelde voorwerpen is prachtig en enorm fijn. Je kan duidelijk zien dat er verschillende technieken zijn gebruikt. Elke vakman had zijn eigen stijl. Vaak zijn er zilveren knopjes gebruikt om de graveringen te verfraaien.

Het is bijna surreëel dat de mensen die hier zo hard aan hebben gewerkt al 2000 jaar dood zijn.

In het museum lagen zelfs beenderen en tanden in perfecte staat. Van 1 krijger waren maar een paar beenderen gevonden, maar er kon heel wat uit afgeleid worden. Hij was 1m83 en is gestorven in een gevecht met meer dan 1 tegenstander. Men weet dit omdat zijn wonden niet door 1 en hetzelfde wapen zijn veroorzaakt. Hij heeft minstens 3 ernstige zwaardslagen geïncasseerd, waarvan 1 onder zijn linkerknie, 1 aan zijn rechter bovenarm en een derde slag heeft zijn rechteronderbeen boven de voet volledig doorkliefd. Men weet dat hij hieraan gestorven is omdat er geen enkel teken van herstellingsweefsel aan de beenderen is.

De beenderen van 2 vrouwen die er lagen waren dan weer zeer klein. De vrouwtjes waren rond 1m53 en leden waarschijnlijk aan artrose. De oudste was rond de 70 en liep waarschijnlijk voorovergebogen met veel pijn in gewrichten.
Wie weet het met zekerheid?

Het tijdperk van de Vikingen 800 VC - 1080 NC, blijft boeien, juist omdat er zo weinig van is af geweten. Maar toch ben ik dankbaar in het comfort van de 21ste eeuw te leven.

Link Vikingschip museum

Oslo's Opera House

Als je ooit in Oslo bent en je hebt niet veel tijd dan moet je toch 1 gebouw bezoeken en dat is de Opera (& ballet).

Het is gelegen aan Oslo's fjord en zo gebouwd dat het lijkt op een ijsberg die uit het water komt. De bedoeling was een natuurlijke overgang te creëren tussen het water en de stad.

Je kan op de hellingen van het dak rondwandelen. En wij waren er op het juiste moment want de zon ging net onder langs 1 kant en langs de andere kant kwam de maan op als een gigantische ivoren schijf.

Nog enkele weetjes:

• Voor het kiezen van een architect werd een wedstrijd gehouden. Er waren 350 deelnemers.
• Het Noorse (hoe kan het ook anders) architectenbureau Snøhetta won. Zij hebben ook de nieuwe bibliotheek van Alexandrië in Egypte gebouwd.
• In 2008 voltooid
• Het grootste centrum voor cultuur in Noorwegen
• De thuishaven van het Nationaal Noors Opera en Ballet.
• De 3 voornaamste materialen gebruikt zijn: wit marmer uit Carrara in Italië, de metalen façades op het dak zijn van aluminium en voor de binnenkant is eik gebruikt - ook wegens de geluids-isolerende eigenschap.
• Het dak is zo ontworpen dat het publiek er op en rond kan wandelen. Men wilde hiermee een extra ontmoetingsplaats in de stad creëren. Er is zelfs een gedeelte voorzien voor skateboarders.

Oslo

Afgelopen weekend waren we in Oslo. Op ongeveer 300 km van hier, dus goed te doen met de auto. De weg ernaartoe kan niet gemakkelijker zijn. De E6 loopt langs Goteburg tot in Oslo. Dus het enige dat je moet doen is rechtdoor rijden. Ook geen gedoe met ingewikkelde kruispunten, afritten, driedubbele klaverbladen of files.

Hoe meer je in het Noorden van Europa komt des te minder doorgaand verkeer heb je. In tegenstelling tot België, een groot knooppunt, of transitgebied. Alle vrachtverkeer lijkt wel door ons kleine smurfenlandje te moeten. Appelsienen van Spanje of Portugal moeten door België naar de rest van de wereld. Duitsers moeten over de Belgische wegen naar Frankrijk. En visa versa.

Ik had me op voorhand niet echt een voorstelling gemaakt van Oslo. Ja, het ligt in Noorwegen. En het is de hoofdstad. Dus, de hoofdtaal is Noors. En, oh ja, in 2012 uitgeroepen tot duurste stad ter wereld.

Hoofdstad
Oslo telt ongeveer 650.000 inwoners. (Goteborg 550.000). De hoofdsteden in de Scandinavische landen kan je niet vergelijken met die in de rest van Europa. Ze zijn een heel stuk kleiner!

Een vergelijking (cijfers van 2014):

Zweden - Stockholm: 910.000
Noorwegen - Oslo: 650.000
Denemarken - Kopenhagen: 590.000
Finland - Helsinki: 630.000

UK - Londen: 8.700.000
Duitsland - Berlijn: 3.600.000
Spanje - Madrid: 3.200.000
Italië - Rome: 2.900.000
Frankrijk - Parijs: 2.800.000
België - Brussel: 1.200.000

Noors
Tot onze aangename verrassing lijkt Noors heel sterk op Zweeds. Volgens de Zweden is communicatie met de Noren niet zo moeilijk. en kan je na het leren van Zweeds ook heel gemakkelijk Noors leren. En op het eerste zicht leek dat wel zo. Ook het lezen van het Noors ging redelijk goed. Op de uitspraken van sommige klinkers na, zijn er veel gelijkenissen. Je vraagt je wel af waarom de Scandinaviërs hun eigen creatieve toets aan sommige klinkers geven. In het Zweeds heb je bvb ö (uitgesproken als 'eu') - å (klinkt als 'oh') en ä (ei).
De Noren trekken graag een streepje door de klinker O, dat wordt dan "Ø"(ook uitgesproken als 'eu').

Dure stad
Mijn eerste indrukken van Oslo waren niet zo goed. Het is lang geleden dat ik zoveel bedelaars, daklozen, criminelen en dronkaards bij elkaar heb gezien. Ik voelde me alles behalve veilig in sommige stadsgedeelten na het vallen van de avond. Van zodra we uit het hotel kwamen wandelden we in een wijk die veel weg had van klein Turkije.
Overal waren werken bezig en soms moest je als voetganger gevaarlijk naast de afzettingen en op straat wandelen.
De straten waren vuil - afval, uitwerpselen, urine. En lelijke graffiti was op vele plaatsen gesprayd. Graffiti kan mooi en kunstig zijn. Maar het is irritant en kinderlijk als het om gekladderde woorden en handtekeningen gaat.

Tot zover is de score: Goteburg - Oslo 1-0
Maar Oslo was natuurlijk niet alleen graffiti en vervuiling. We hebben er ook leuke dingen gedaan en unieke (Viking dingen) gezien. Meer daarover in een volgende blog.

Meest vertaalde website ter wereld

Welke is volgens jou de meest vertaalde website ter wereld?
Apple? Google? Wikipedia?
Neen, geen van die allen. Zo komen zelfs niet in de buurt. De meest vertaalde website ter wereld is beschikbaar in 760 talen. Dat is meer dan die van Apple (126 talen), Google (149 talen) en Wikipedia (290 talen) samen.

De meest vertaalde website is die van Jehovah's getuigen:
http://www.jw.org

Gebaseerd op een artikel te lezen op de website Tomedes van 7 Juli 2015.
Het artikel spreekt van 731 talen , maar dat is ondertussen verouderde info. Het correcte huidige aantal is 760. En loopt nog steeds op.
Tomedes artikel

Where my trailshoes take me

Zondagnamiddag was straaaaaalend weer en ik wou eens testen of ik een duurloop nog aankon. Met genoeg water bij mij in mijn looprugzakje en goede muziek om naar te luisteren besloot ik er eens lang op uit te trekken.

Wegens het veeleisende terrein hier had ik me voorgenomen om op de steile stukken naar boven te wandelen. Gelukkig kon ik een rustig tempo redelijk goed volhouden.

Als beloning weer overal prachtige zichten.

En af en toe eens zot doen kan geen kwaad.

Wel proberen droge voetjes te houden.

Na 10 km was ik op het verste punt. Mijn plan was eventjes op de rotsen in het zonnetje te liggen. Maar een koude wind blies rond mijn oren en mijn loopshirt was nat, dus na een beetje drinken besloot ik er weer op uit te trekken.

Ik voelde me toen redelijk moe en mijn lichaam voelde wat stijfjes aan. Dus de vraag was hoe vlot ik het zou doen tot thuis. Ik besloot vol te houden en te blijven lopen, ook op de stukken omhoog. En toen gebeurde wat al lang geleden is bij mij; 'door de muur gaan'. Oftewel 'je tweede adem vinden'. Mijn lichaam vond een ritme, de stijfheid ging weg. Het muziekje in mijn oor was leuk om naar te luisteren, mijn rugzak een liter water lichter en alles ging even vanzelf.

De eland bij het gewei nemen

Een paar maanden terug schreef ik over het goed gedrag van de Zweedse kinderen. Hoe rustig ze zijn en beter gemanierd dan de Vlaamse kinderen.
Wel...
Dat neem ik volledig terug. Ik moet mijn mening helemaal bijstellen.

De Zweedse opvoeding is nogal los. Ouders zullen niet snel hun stem verheffen. Het is ook bij wet verboden om je kind te slaan. Dus ook geen corrigerende tik op de billen.

We wonen vlak bij een school en bij goed weer, als de kindjes allemaal buiten spelen, lijkt het hier wel een set van een zombie of actie-horror film. Krijsen en roepen. En andere geluiden die alle dieren en vogels in een straal van kilometers wegjagen.

Eergisteren dartelden er een aantal kleine ukken door onze achtertuin. We hebben een klein tuinhuisje en dat deden ze open om eens in te kijken. Toen B hen deed opschrikken door een klop op de ruit, liepen ze weg en lieten het deurtje open staan. Na een tijdje luid in het bos achter onze tuin te hebben gespeeld kwamen ze terug gedropen. Allemansratten is 1 ding. Als er iets heilig is dan is het toch wel je eigen achtertuin en zeker hier in Zweden. Zelfs in België zul je het nooit meemaken dat er vreemde kinderen in je tuin komen spelen of je terrein gebruiken om een hoek af te snijden.

We hebben hier geen gordijnen. Dus onze badkamer heeft open zicht op de achtertuin. Je zal maar in je adamskostuum staan na het nemen van een douche en 5 kleine kinderen in je tuin zien rondlopen.

Van de kinderen in kwestie wonen er enkele in het eerste huis links van ons. Tussen ons en hun huis is er een openbare parking en die palmen ze regelmatig in voor het spelen van hockey - denk sticks en pucks en balletjes en veel agressie (je auto zal er maar geparkeerd staan).

Ik vond dat ik direct de koe bij de horens moest nemen (of misschien is dat in het Zweeds 'de eland bij het gewei') en ben gaan aanbellen bij de vader om mijn beklag/verhaal te doen. Naast de inbreuk op onze privacy komt ook nog het gevaar van het terrein. Onze tuin bestaat uit rotsen en mos (zeer glad bij regen). Aan het terras gaat het een paar meter naar beneden. Ik zou niet graag een blond bloedend kind aantreffen aan mijn achterdeur (ook niet aan de voordeur).

Met mijn nieuwe reputatie als kwaaie buitenlandse tante sluit ik hier af.